Με στοχευμένες παρεμβάσεις, νέα προϊόντα και στρατηγικές κινήσεις που φέρνουν την ελληνική αγορά πιο κοντά στα ευρωπαϊκά πρότυπα, το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας επιχειρεί να αλλάξει επίπεδο. Ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΧΕ, Αλέξανδρος Παπαγεωργίου, παρουσίασε στο podcast «Στην Πρίζα» του ΑΔΜΗΕ το νέο κύμα καινοτομιών που βρίσκονται στα σκαριά: από δεκαπεντάλεπτα συμβόλαια και νέα Gas Futures, μέχρι την επέκταση της πλατφόρμας PPAs και τη δημιουργία ολοκληρωμένης αγοράς πιστοποιητικών προέλευσης.

Στη συζήτηση του κ. Παπαγεωργίου με τον δημοσιογράφο Χάρη Φλουδόπουλο αναλύεται το πώς διαμορφώνονται οι τιμές, γιατί η Ελλάδα παραμένει συστηματικά πιο ακριβή από την Κεντρική Ευρώπη και ποιες είναι οι βαθύτερες αιτίες της παθογένειας του συστήματος.

Η στροφή δεν είναι απλώς τεχνοκρατική – είναι βαθιά στρατηγική. Το ΕΧΕ δεν επιδιώκει μόνο την αύξηση της ρευστότητας ή την επέκταση της τεχνικής υποδομής. Στόχος, όπως εξηγεί ο Παπαγεωργίου, είναι η συγκρότηση ενός πλήρους «ενεργειακού one-stop shop», ικανού να υποστηρίξει την Ελλάδα στον ρόλο της ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Συγκεκριμένα, οι πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν:

Δεκαπεντάλεπτα προϊόντα (15-minute market products): Σε πλήρη εναρμόνιση με την ευρωπαϊκή απαίτηση για πιο granular διαχείριση του φορτίου και καλύτερη ένταξη των ΑΠΕ στο σύστημα, το ΕΧΕ ετοιμάζεται να ενεργοποιήσει δεκαπεντάλεπτα προϊόντα έως τον Ιούνιο του 2025. Το χρονοδιάγραμμα είναι αυστηρό, καθώς το μέτρο αποτελεί πανευρωπαϊκή υποχρέωση και προϋποθέτει ταυτόχρονη εφαρμογή σε όλες τις συζευγμένες αγορές

Νέα Gas Futures συμβόλαια:

Με στόχο την ενίσχυση της αγοράς φυσικού αερίου και την προσφορά αντιστάθμισης κινδύνου στους συμμετέχοντες, το ΕΧΕ σχεδιάζει την εισαγωγή νέων προϊόντων με λήξεις τύπου Weekend, Week Ahead και Month Ahead. Παράλληλα, εξετάζεται η μετάβαση σε πλατφόρμα διεθνώς αναγνωρισμένη, την Triport, ώστε η αγορά φυσικού αερίου να αποκτήσει ευρωπαϊκά standards λειτουργίας και να προσελκύσει σοβαρό επενδυτικό ενδιαφέρον.

Πλατφόρμα PPAs (Power Purchase Agreements):

Ήδη από τον Δεκέμβριο, η πλατφόρμα για τα διμερή συμβόλαια ενέργειας από ΑΠΕ λειτουργεί με επιτυχία, συγκεντρώνοντας συμμετοχές από μεγάλους ελληνικούς και διεθνείς παίκτες. Σύμφωνα με τον Παπαγεωργίου, τα πρώτα order books έχουν ήδη σχηματιστεί, και ο επόμενος στόχος είναι η ποσοτική και ποιοτική διεύρυνση του μηχανισμού. Πρόκειται για εργαλείο-κλειδί στην ώθηση της αγοράς ΑΠΕ, την ενίσχυση των εγγυημένων εσόδων για παραγωγούς και τη σταθεροποίηση τιμών για προμηθευτές.

Πιστοποιητικά προέλευσης (Guarantees of Origin): Το τελευταίο βήμα στην αλυσίδα είναι η ανάπτυξη πλήρους, οργανωμένης και διαφανούς αγοράς για τα περιβαλλοντικά προϊόντα – κυρίως τα πιστοποιητικά προέλευσης. Το ΕΧΕ στοχεύει να προσφέρει στην ελληνική και περιφερειακή αγορά μια αξιόπιστη πλατφόρμα για την απόδειξη του «πράσινου» αποτυπώματος, κάτι που πλέον ζητείται όχι μόνο από θεσμικούς αλλά και από τελικούς καταναλωτές.

Η ελληνική αγορά ωριμάζει με δυσκολία, αλλά σταθερά, δήλωσε ο επικεφαλής του ΕΧΕ

Ο επικεφαλής του ΕΧΕ ήταν ξεκάθαρος: η σύνδεση της χονδρικής με τη λιανική στην Ελλάδα είναι υπερβολική. Η μετακύλιση του ημερήσιου ρίσκου τιμών στον τελικό καταναλωτή, χωρίς την αξιοποίηση εργαλείων αντιστάθμισης όπως τα forwards και τα PPAs, δημιουργεί ένα περιβάλλον ευμετάβλητο και ασταθές. Την κατάσταση επιβαρύνει περαιτέρω η εξάρτηση από το φυσικό αέριο και οι περιορισμένες διασυνδέσεις με τις υπόλοιπες αγορές της Ευρώπης.

Παρότι η ένταξη στο target model της ΕΕ μείωσε αισθητά το spread τιμών με τη Γερμανία, η Ελλάδα παραμένει μια μικρή, ρηχή αγορά, με περιορισμένη ρευστότητα και ωριμότητα. Ο Παπαγεωργίου, ωστόσο, βλέπει τη διαφορά σε βάθος δεκαετίας: από μια πλήρως εισαγωγική αγορά, η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε εξαγωγική, επιτυγχάνοντας συγκυριακά καλύτερες τιμές από γειτονικές χώρες – κάτι που αποτελεί απόδειξη βελτίωσης, παρά τις περιστασιακές αυξήσεις.

Στον πυρήνα όλων αυτών βρίσκεται το μοντέλο asset-based που υιοθέτησε το ΕΧΕ. Πρόκειται για μοντέλο με granular πληροφόρηση ανά μονάδα παραγωγής, το οποίο, όπως λέει ο Παπαγεωργίου, επιτρέπει τη διαφάνεια και την παρακολούθηση της αγοράς σε βάθος που άλλα χρηματιστήρια δεν διαθέτουν. Ήδη, άλλες ευρωπαϊκές αγορές εξετάζουν την υιοθέτησή του, με τεχνική συνδρομή από την ελληνική πλευρά.

Με φόντο τις επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και νέες διασυνδέσεις, το όραμα του ΕΧΕ είναι σαφές: μια αγορά ώριμη, ρευστή, διαφανής και περιφερειακά ηγετική. Το επόμενο βήμα είναι η ολοκλήρωση όλων των επιμέρους μηχανισμών σε έναν ενοποιημένο πυλώνα trading – για ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο και περιβαλλοντικά προϊόντα – που θα τοποθετήσει την Ελλάδα στον χάρτη όχι απλώς ως χώρα διέλευσης, αλλά ως πυλώνα σταθερότητας για την ενεργειακή μετάβαση στην ευρύτερη περιοχή.

Διαβάστε ακόμη