Το τελευταίο διάστημα, όλο και περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις αναζητούν λύσεις αξιοποίησης της βιομάζας, προκειμένου να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες και, κυρίως, να περιορίσουν το ενεργειακό τους κόστος. Το ενδιαφέρον αυτό καταγράφεται τόσο στη Δυτική Μακεδονία όσο και σε περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας, όπως η Θεσσαλονίκη, όπου οι επιχειρήσεις εξετάζουν εναλλακτικές μορφές θέρμανσης και ενεργειακής κάλυψης.

Μία από τις λύσεις που συγκεντρώνουν ενδιαφέρον είναι ο συνδυασμός αντλίας θερμότητας με λέβητα βιομάζας, ένα υβριδικό σύστημα που μπορεί να προσαρμόζεται στις εκάστοτε ενεργειακές ανάγκες, αξιοποιώντας τα πλεονεκτήματα και των δύο τεχνολογιών. Παράλληλα, σημαντικό ζητούμενο παραμένει η εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων πρώτης ύλης και η ανάπτυξη ενός οργανωμένου συστήματος συλλογής και διαχείρισής της.

Στο πλαίσιο αυτό, το Cluster Βιοοικονομίας και Περιβάλλοντος Δυτικής Μακεδονίας (CluBE) έχει πραγματοποιήσει σχετικές έρευνες, εξετάζοντας σε ποιες περιοχές υπάρχει διαθέσιμη βιομάζα, ποιες ποσότητες μπορούν να συλλεχθούν, αλλά και ποια κίνητρα θα χρειάζονταν οι αγρότες, ώστε να συμμετέχουν ενεργά στη συλλογή και αξιοποίηση της υπολειμματικής βιομάζας.

Τα Πράσινα Σημεία Βιομάζας και ο ρόλος της μονάδας ηλεκτροπαραγωγής

Από την πλευρά της, η ΕΛΕΑΒΙΟΜ έχει προτείνει τη δημιουργία Πράσινων Σημείων Βιομάζας. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, μια τέτοια πρωτοβουλία θα απαιτούσε αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών και, κυρίως, την ύπαρξη ενός σταθερού και ισχυρού αποδέκτη που θα μπορούσε να απορροφά μεγάλες ποσότητες βιομάζας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η προοπτική κατασκευής και λειτουργίας της μονάδας ηλεκτροπαραγωγής με καύση βιομάζας από τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες εκτιμάται ότι μπορεί να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για την ενεργοποίηση των αγροτών της περιοχής. Η ύπαρξη μιας μονάδας με συγκεκριμένες και σημαντικές ανάγκες τροφοδοσίας σε πρώτη ύλη θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την οργανωμένη συλλογή των αγροτικών υπολειμμάτων.

Με αυτόν τον τρόπο, οι αγρότες θα έχουν τη δυνατότητα να συγκεντρώνουν και να μεταφέρουν τη διαθέσιμη βιομάζα σε ένα οργανωμένο σημείο, το οποίο θα λειτουργεί ουσιαστικά ως Πράσινο Σημείο Βιομάζας, συνδέοντας την αγροτική παραγωγή με την ενεργειακή αξιοποίηση των υπολειμμάτων της.

Όπως έχει ήδη αναφερθεί, οι διαδικασίες που αφορούν την αδειοδότηση της μονάδας ηλεκτροπαραγωγής με καύση βιομάζας της ΔΕΗ Ανανεώσιμες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη. Η έκταση στην οποία σχεδιάζεται να εγκατασταθεί η μονάδα βρίσκεται σε αναγκαστικά απαλλοτριωμένες εκτάσεις υπέρ της ΔΕΗ, εντός του Ορυχείου Αμυνταίου – Λακκιάς.

Υπενθυμίζεται ότι το έργο αφορά την εγκατάσταση και λειτουργία σταθμού βιομάζας ισχύος 4,999 MW, με σκοπό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της καύσης βιομάζας. Η ποσότητα της πρώτης ύλης που θα εισέρχεται στην εγκατάσταση υπολογίζεται σε 95,68 τόνους ημερησίως ή περίπου 38.500 τόνους ετησίως. Οι ανάγκες αυτές αναδεικνύουν τη σημασία της δημιουργίας μιας οργανωμένης εφοδιαστικής αλυσίδας, η οποία θα μπορεί να εξασφαλίζει τη συνεχή τροφοδοσία της μονάδας.

Το δυναμικό των αγροτικών υπολειμμάτων στη Δυτική Μακεδονία

Το διαθέσιμο δυναμικό βιομάζας στην περιοχή είναι σημαντικό, ενώ η αξιοποίησή του θα μπορούσε να συμβάλει τόσο στη μείωση του ενεργειακού κόστους όσο και στην καλύτερη διαχείριση των αγροτικών υπολειμμάτων.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με στοιχεία του 2022, περίπου τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας θερμαίνονταν κυρίως με στερεά καύσιμα, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό σε πανελλαδικό επίπεδο.

Παράλληλα, ο κ. Θανάσης Λαμπρόπουλος από το CluBE, μιλώντας σε διαδικτυακό σεμινάριο (webinar) που διοργάνωσαν η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και το ΕΚΕΤΑ, υπογράμμισε ότι στην περιοχή υπάρχουν 276.000 τόνοι γεωργικών υπολειμμάτων ετησίως. Το μέγεθος αυτό αναδεικνύει τις δυνατότητες που υπάρχουν για την ανάπτυξη μιας οργανωμένης αγοράς αγροτικής βιομάζας, υπό την προϋπόθεση ότι θα δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές συλλογής, μεταφοράς και αξιοποίησης.

Ένα άλλο παράδειγμα έρχεται από την περιοχή της Χαλάστρας, όπου αναπτύσσονται εκτεταμένες καλλιέργειες ρυζιού. Το ρυζάχυρο αποτελεί μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πρώτη ύλη για ενεργειακή αξιοποίηση, ωστόσο η συλλογή του απαιτεί συγκεκριμένες συνθήκες και αυστηρό χρονικό προγραμματισμό.

Ειδικότερα, η διαδικασία πρέπει να πραγματοποιηθεί σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, καθώς σε διαφορετική περίπτωση το υλικό μπορεί να βραχεί και να χάσει την καταλληλότητά του για περαιτέρω αξιοποίηση. Παρά τη δυνατότητα ενεργειακής εκμετάλλευσής του, σημαντικές ποσότητες αυτής της πρώτης ύλης χάνονται, καθώς οι αγρότες προχωρούν στην καύση τους σε εστίες καύσης.

Η οργανωμένη συλλογή του ρυζάχυρου και άλλων γεωργικών υπολειμμάτων θα μπορούσε, επομένως, να περιορίσει την απώλεια αξιοποιήσιμης πρώτης ύλης και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες για την παραγωγή ενέργειας από τοπικούς πόρους.

Υβριδικά συστήματα θέρμανσης: Ο συνδυασμός αντλίας θερμότητας και λέβητα βιομάζας

Πέρα από τις εφαρμογές στον επιχειρηματικό και βιομηχανικό τομέα, ενδιαφέρουσα προοπτική παρουσιάζει και η αξιοποίηση υβριδικών συστημάτων θέρμανσης σε κατοικίες. Ο συνδυασμός αντλίας θερμότητας και λέβητα βιομάζας, όπως λέβητα πέλλετ, μπορεί να αποτελέσει μια εναλλακτική λύση για την κάλυψη των θερμικών αναγκών, ιδιαίτερα σε περιοχές με χαμηλές θερμοκρασίες.

Σημαντικό ρόλο στην υιοθέτηση τέτοιων συστημάτων μπορούν να διαδραματίσουν και τα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας, καθώς είναι δυνατόν να προσφέρουν οικονομικά κίνητρα για την εγκατάσταση αντίστοιχου εξοπλισμού.

Η φιλοσοφία των υβριδικών συστημάτων βασίζεται στη συμπληρωματική λειτουργία των δύο τεχνολογιών. Η αντλία θερμότητας δεν χρειάζεται απαραίτητα να λειτουργεί με υψηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να καλύπτει από μόνη της το σύνολο των αναγκών μιας κατοικίας. Αντίθετα, μπορεί να λειτουργεί υποστηρικτικά σε συνδυασμό με τον λέβητα βιομάζας, ανάλογα με τις εξωτερικές θερμοκρασίες και τις απαιτήσεις θέρμανσης.

Για παράδειγμα, ο λέβητας βιομάζας μπορεί να αναλαμβάνει μεγαλύτερο μέρος του θερμικού φορτίου κατά τις ιδιαίτερα ψυχρές ημέρες, ενώ η αντλία θερμότητας μπορεί να καλύπτει μέρος των αναγκών όταν οι εξωτερικές συνθήκες είναι ηπιότερες. Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκεται η καλύτερη αξιοποίηση των δύο συστημάτων και ο περιορισμός της ενεργειακής κατανάλωσης, ανάλογα με τις συνθήκες λειτουργίας.

Σύμφωνα με αναλυτές, η συγκεκριμένη λύση θα μπορούσε να αποδειχθεί συμφέρουσα και για μικρότερους ορεινούς οικισμούς, είτε μεμονωμένα είτε σε συμπλέγματα οικισμών και δημοτικών διαμερισμάτων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα υβριδικά συστήματα ενδέχεται να αποτελούν μια εναλλακτική επιλογή έναντι της ανάπτυξης μικρών δικτύων τηλεθέρμανσης.

Η τελευταία λύση θα απαιτούσε τη δημιουργία νέων υποδομών, κυρίως μέσω της εγκατάστασης δικτύων σωληνώσεων, γεγονός που συνεπάγεται πρόσθετες τεχνικές και οικονομικές απαιτήσεις.

Διαβάστε ακόμα